"من متولد شدم برای فوتبال همان طور که بتهوون برای موسیقی متولد شد." بی تردید این جمله ای برازنده برای برترین فوتبالیست تاریخ است. بازیکنی که تمام قله های افتخار را در این ورزش فتح کرد و نقشی فراوان در عالم گیر کردن آن به عنوان ورزشی زیبا و هیجان انگیز داشت.
ادسون آرانتس دوناسیمنتو ملقب به پله در اکتبر 1940 در ترس کوراکوس کشوربرزیل متولد شد. پدرش یک فوتبالیست آماتور بود و ادسون کوچک در یازده سالگی توسط والد ماردی برتو یکی از مربیان استعدادیاب برزیل کشف شد. در 15 سالگی به باشگاه سانتوس پیوست و در سپتامبر 1956 نخستین بازی خود را مقابل کورینتیانس به انجام رساند و اولین گل خود را در دروازه این تیم جای داد. در سال 1957 در لیگ ایالت سائوپائولو با تیم سانتوس به مقام دوم رسید و با 36 گل زده آقای گل شد تا صاحب پیراهن شماره 10 برزیل در جام جهانی 1958 سوئد شود جایی که او را به عنوان یک نابغه به جهانیان شناسانده شد. مثلث طلایی پله، واوا و منه گارینشا تیم ها را مقهور هنر فوتبال برزیل کرد و در بازی سوم برزیل در جام در برابر شوروی پای پله 17 ساله به گل زنی باز شد. پس از پیروزی بر فرانسه قدرتمند در نیمه نهایی، دیدار فینال با درخشش فوق العاده پله در برابر سوئد با نتیجه 5-2 به سود برزیل به پایان رسید تا این تیم برای نخستین بار فاتح جام جهانی شود.
چهار سال بعد در شیلی، پله در نخستین دیدار آسیب دید تا از روی نیمکت شاهد درخشش هم تیمی هایش و قهرمانی دوباره برزیل باشد. در همین سال او به همراه سانتوس قهرمان برزیل، جام لیبرتادورس و فاتح جام بین قاره ای شد، عناوینی که در سال بعد هم با گلزنی های او برای سانتوس تکرار گردید.
در جام جهانی 1966 پله آسیب دید و تیم برزیل هم از دور مسابقات حذف شد تا چهار سال بعد در مکزیک تلاشی دوباره برای فتح جام جهانی توسط برزیلی ها شکل گیرد. تیم های برزیل، ایتالیا و اروگوئه هر کدام دو بار قهرمان جام جهانی شده بودند و هر کدام که قهرمان جام جهانی 1970 می شدند طبق توافق اولیه فیفا فاتح همیشگی جام ژوله ریمه می شدند.
برزیل با حضور پله، کارلوس آلبرتو، توستائو، جرزینهو، ریوه لینو و ... پس از غلبه بر انگلیس مدافع عنوان قهرمانی شکست ناپذیر می نمود و ایتالیا هم موفق شد با درخشش ریوا، سینا، ماتزولا و فاکتی تا نیمه نهایی پیش رود. در این مرحله برزیل اروگوئه را خرد کرد و ایتالیا در ماراتنی نفس گیر آلمان غربی را مغلوب نمود. در دیدار پایانی، پله با ضربه سری دیدنی گل اول برزیل را زد و با هنرمندی تمام کنترل میانه میدان را در دست گرفت تا پایه گذار پیروزی تاریخی 4-1 تیمش بر ایتالیا و تصاحب همیشگی جام ژوله ریمه شود.
پس از 17 سال حضور در سانتوس، پله در سال 1975 راهی نیویورک شد و سه فصل در تیم کاسموس بازی کرد و در طی 64 دیدار برای این تیم 37 گل هم به ثمر رساند.
در پایان قرن بیستم، چهره افسانه ای فوتبال برزیل عنوان بهترین فوتبالیست و بهترین ورزشکار قرن را تصاحب نمود.دوران پرشکوه بازیکنی که زمین سبزتابه حال به خود ندیده است در کاسموس به پایان رسید.وی مدتی هم به عنوان وزیر ورزش کشور برزیل در خدمت مردم فقیر کشورش بور.

به هر حال تاکنون از عمر جام جهانی فوتبال، 17 دوره می‌ گذرد و برزیل با فتح 5 دوره آن رکورددار است. کشورهای آلمان و ایتالیا با کسب 3 دوره و آرژانتین و اروگوئه با فتح 2 دوره، فرانسه و انگلستان هم یک دوره آن دیگر فاتحین جام جهانی هستند. تاکنون 15 کشور میزبان این باشکوه‌ترین مسابقات دنیای ورزش بوده‌اند. (مکزیک، ایتالیا و فرانسه هر یک دو بار و ژاپن و کره‌جنوبی به طور مشترک و کشورهای اروگوئه، برزیل، سوئد، آلمان، سوئیس، شیلی، انگلستان، آرژانتین، اسپانیا، ایالات متحده هر یک یک بار میزبان جام جهانی بوده‌اند

تأسیس بورد بین المللی در لندن ، 1863
 

هم زمان با حرکت خودجوش جوانان محلات در رواج فوتبال در تهران و ایران در حدود سالهای 1288 و 1289 (1910 میلادی) مدرسه آمریکایی‌ها (البرز فعلی) واقع در چهار راه کالج آموزش فوتبال به دانش‌آموزان ایرانی را برای اولین بار آغاز کرد. در این مدرسه، دانش‌آموزان با توپ تنیس یا توپ‌های دست‌ساز بازی می‌کردند. چیزی بعد دکتر جردن رئیس مدرسه توپی را از انگلیسی‌های مقیم تهران گرفت و به برنامه‌ریزی، آموزش و تمرین فوتبال در مدرسه پرداخت و مسابقه‌هایی را بین محصلین ترتیب داد. این بازیها در کنار مسابقه های فصلی تیم های شرکت های انگلیسی به طور مرتب تا سال 1293 شمسی ادامه داشت و با آغاز جنگ جهانی اول به طور کامل قطع شد. پس از جنگ بار دیگر فوتبال در تهران و برخی شهرهای ایران جان دوباره گرفت و حضور سربازان انگلیسی باقی مانده از جنگ مزید علت گردید و جهشی قابل توجه در کیفیت و کمیت فوتبال ایران پدید آمد. مؤسسات انگلیسی همچون سالهای گذاشته تیمهایی تشکیل دادند و زیر نظر شخصی به نام هوارد که در کنسولگری انگلیس در تهران مشغول به کار بود،‌به فعالیت پرداختند و چون تعداد انگلیسی‌های مقیم تهران برای تشکیل یک تیم کامل برای هر موسسه - تلگرافخانه، کنسولگری و بانک شاهی - کافی نبود بار دیگر از بازیکنان ایرانی در تیم‌های خود استفاده کردند. با افزایش تعداد بازیکنان ایرانی در این موسسه‌ها، عده‌ای از این بازیکنان به فکر ایجاد تیمی متشکل از بازیکنان ایرانی افتادند. اوایل سال 1299 این تیم با عنوان «کلوپ ایران» تشکیل شد. اعضای این تیم عبارت بودند از: برادران خان سردار، برادران امیر اصلانی، کریم زندی، محمدعلی شکوه، عزیزالله افخمی، رضا کلانتر، شیبانی، حسن مفتاح، هراند، گالوستیان، خواجه نوری، رضا ربیع‌زاده، هامبارسون، اشرفی و... کلوپ ایران در مسابقات سال 1299 میدان مشق که انگلیسی‌های مقیم تهران در آن شرکت داشتند، حضور یافت. بچه‌های این تیم با بازی‌های درخشان خود به فینال رسیدند و با این که در مقابل انگلیسی‌های مقیم مرکز شکست خوردند اما امیدواری فراوانی به آینده به وجود آوردند. بچه‌های کلوپ ایران سرانجام در سال 1302 موفق به کسب مقام قهرمانی شدند و پس از آن دسته جمعی به تیم تازه تأسیس کلوپ تهران رفتند. از دیگر تیم‌های آن زمان باید به تیم اسپرت ارامنه و تیم طوفان اشاره کرد که در آن ایام تشکیل شدند و رقابت‌های این سه تیم فوق‌العاده دیدنی بود. در سال 1304 در مسابقات سالانه که توسط مؤسسات انگلیسی برگزارمی شد، تیم کلوپ تهران موفق شد با نتیجه 2 بر یک بر انگلیسی‌های مقیم مرکز غلبه کند و بر آرزویی دیرینه جامه عمل پوشاند. پس از این موفقیت سفیر ورزشی شهر بادکوبه شوروی یک تیم را از ایران به این شهر دعوت کرد و بازیکنان گلچین شده از 3 باشگاه کلوب تهران، ارامنه و طوفان به عنوان منتخب تهران به سوی بادکوبه روانه شدند. اینها اولین سفیران فوتبال ایران در خارج از کشور بودند، به همین دلیل وقتی وارد بادکوبه شدند، چند هزار نفر به استقبال آنها آمدند. در اولین مسابقه تیم ایران در برابر منتخب بادکوبه (2-0) شکست خورد. دومین حریف، تیم دانشکده نفت بادکوبه بود که آن بازی با تساوی بدون گل خاتمه یافت. در آخرین بازی هم تیم منتخب تهران با نتیجه 4-1 در برابر کلنی بادکوبه شکست را پذیرا شد. اولین سازمان و تشکیلات فوتبال در ایران، «انجمن ترقی و ترویج فوتبال» بود که توسط افرادی چون ابوالفضل صدری، میرباقر عظیمی و سیدمحمد تدین که از نخستین معلمین ورزش کشور محسوب می شدند در سال 1300 شمسی تشکیل شد. از این سال به بعد انجمن هر ساله در کنار ثبت نام باشگاهها و تیم‌های جدید، برگزاری مسابقه‌های فوتبال را برعهده گرفت و با تدوین و ترجمه «قوانین  فوتبال» در جهت ایجاد نظم و قانونمند کردن فوتبال در ایران گام برداشت. انجمن ترقی و ترویج فوتبال موفق شد اولین دوره‌ مسابقه‌های فوتبال پایتخت را بین تیم های حاضر در تهران در سال 1302 برگزار کند، مسابقاتی که تقریباً بدون وقفه هر ساله انجام شد و با توسعه فوتبال در سراسر کشور و ظهور تیم‌های قدرتمند در شهرستانها به مسابقه‌های سراسری (لیگ) تبدیل گردید. این انجمن تا سال 1313 که با تشکیل «انجمن تربیت بدنی و پیشاهنگی» از سوی دولت وقت، جای خود را به آن داد، اعزام اولین تیم منتخب ایران به بادکوبه شوروی، برگزاری دوازده دوره مسابقات فوتبال باشگاههای تهران، انتشار اولین رسالة قوانین فوتبال در ایران و ثبت نزدیک به 50 باشگاه فوتبال در سراسر کشور را در کارنامه خود داشت.نخستین تشکیلات ورزش ایران در سال 1312 با تشکیل «انجمن تربیت بدنی و پیشاهنگی» زیرنظر وزارت معارف (فرهنگ) به وجود آمد و از این تاریخ تمامی برنامه‌ها و مسابقه‌های ورزشی مدارس و آموزشگاهها را زیر نظر گرفت. انجمن ترقی و ترویج فوتبال نیز کم‌کم در انجمن تربیت بدنی ادغام شد و فعالیت‌های آن به مدارس محدود گردید. سازمان یافتن ورزش ایران به رشد آن در کشور کمک شایانی نمود. در سال 1319 به منظور شرکت ورزشکاران ایرانی در بازیهای المپیک، نخستین گامها برای تشکیل فدراسیونهای ورزشی از جمله فدراسیون فوتبال برداشته شد و از این سال فوتبال کشور عملاً زیر نظر این فدراسیون که مجمع  فوتبال خوانده می‌شد، قرار گرفت. این مجمع در سالهای اشغال ایران، اداره فوتبال را در سخت‌ترین شرایط به عهده داشت و توانست از حضور ارتش متفقین در ایران بهره گرفته و با برگزاری یک سری مسابقه‌های فوتبال بین تیم‌های این ارتش و تیم‌های داخلی تنور فوتبال ایران را همچنان داغ نگه دارد. همچنین مجمع فوتبال موفق شد در سال 1320 امکان اولین سفر رسمی تیم ملی ایران را به خارج از کشور فراهم آورد و این تیم را به افغانستان گسیل دارد. پس از پایان جنگ جهانی دوم، مجمع فوتبال ایران در سال 1325 به فدراسیون فوتبال ایران تغییر نام داد و در اوایل سال 1326 تقاضای خود را جهت عضویت به فیفا ارائه داد. این درخواست در جلسه 20 ژانویه 1948 برابر با 30 دی ‌ 1326مورد پذیرش فیفا قرار گرفت. تیم ملی ایران تاکنون در سه دوره جام جهانی به سالهای 1978، 1998 و 2006 حضور داشته است

در روز 21 ماه مه 1904 اساسنامه‌ای که توسط ویلهلم هوشمن هلندی به عنوان پیش‌نویس فدراسیون بین‌المللی فوتبال نوشته شده بود به امضای اعضای موسس رسید. هیئت موسس عبارت بودند از اشنایدر (سوئیس)، هوشمن (هلند)، مولینگهاوس (بلژیک)، سیلور (دانمارک)، ماکس کاهن (بلژیک)، آندره اسپیر (فرانسه) و روبرت گوئرین (فرانسه). دو روز بعد برپایه اساسنامه تدوین شده، نخستین کنگره فیفا تشکیل گشت و طی آن روبرت گوئرین دبیرکل سازمان فوتبال فرانسه به عنوان اولین رئیس فیفا انتخاب شد. با گذشت زمان کشورهای بیشتری به عضویت فیفا درآمدند. انگلیسی‌ها البته روی چندان خوشی به این تشکیلات نوپا نشان ندادند و در ابتدا به عضویت آن در نیامدند. در سال 1914 هنگامی که ژول ریمه رئیس فدراسیون فوتبال فرانسه ایده جام جهانی را نخستین بار مطرح نمود، هوشمن هلندی که اولین قوانین را برای تصویب فیفا تدوین نموده بود، استقبال شایانی از آن به عمل آورد. او حتی بر این عقیده بود که فوتبال المپیک باید به جام جهانی تبدیل شود، اما چند عضو دیگر فیفا اعتقاد داشتند که فقط با نظارت فیفا، فوتبال المپیک می‌تواند به عنوان یک رویداد قهرمانی فوتبال در جهان شناخته شود و فوتبال المپیک باید از قوانین فیفا پیروی نماید. مباحث این چنینی در بین اعضای فیفا ادامه داشت که در سال 1914 جنگ جهانی اول سراسر اروپا را فرا گرفت و هرگونه تلاش و کوششی را برای به ظهور رساندن ایده جام جهانی از بین برد. تمامی کشورهایی که علاقه به برگزاری جام جهانی داشتند با مسائل دیگر روبرو بودند و فکر ایجاد جام جهانی را از ذهن خود دور کردند. پس از پایان جنگ، فیفا در سال 1919 دوباره شروع به کار کرد و چندی بعد هیئت جدید به ریاست ژول ریمه بر سر کار آمد. ژول ریمه لوئیز استورپ را به عنوان معاون و هوشمن را به عنوان دبیرکل فدراسیون بین‌المللی فوتبال برگزید. در زمان شروع ریاست ژول ریمه در مجموع 20 کشور عضو فیفا بودند ولی هنگامی که در سال 1954 از این سمت استعفا داد، تعداد اعضای فیفا به عدد 85 رسیده بود که یک رکورد قابل‌ توجه برای پیرمرد پرتلاش و خوش‌فکر فرانسوی محسوب می شد. ژول ریمه برای ایجاد جام جهانی سعی و تلاش فراوانی از خود نشان داد که سفرهای بی‌شمار به کشورهای عضو فیفا در اقصی نقاط جهان، مبارزه با مخالفین جام جهانی، تشکیل اجلاس‌های بی‌شمار، تعیین میزبان اولین دوره، بحث با مخالفین میزبانی اروگوئه (کشورهای هلند، سوئیس و ایتالیا که خواستار میزبانی ایتالیا بودند)، تشکیل کمیته سازماندهی بازی‌ها، ایجاد یک صندوق مالی برای پشتیبانی این بازیها، بحرانهای اقتصادی اعضای اروپایی فیفا پس از جنگ و هم‌چنین عدم اجازه باشگاهها برای حضور بازیکنانشان در تیم ملی، گوشه‌ای از مشکلات بیشمار ژول ریمه بود. اما او سرانجام به خاطر تلاشهای طاقت‌فرسایش موفق شد تمامی این موانع را از میان بردارد و شاهد برگزاری جام جهانی فوتبال باشد. زمانی لبخند بر چهره ژول ریمه نقش بست که سه کشور بلژیک، رومانی و فرانسه با یک کشتی مسافرتی با تحمل یک مسافرت طاقت‌فرسا و طولانی به مونته ویدئو رسیدند تا در جام جهانی حضور یابند. بدین ترتیب جام جهانی با انسجام تشکیلات فیفا در تصمیم‌گیری و سازماندهی تولد یافت و امروزه به هیجان‌انگیزترین رویداد ورزشی جهان تبدیل شده است.

امروزه بیش از 212 کشور عضو فیفا هستند که اکثر آنها در رقابت‌های مقدماتی جام جهانی حضور می‌یابند. مقر فیفا در زوریخ کشور سوئیس قرار دارد که ساختمان آن در سال 1976 دایر شده است و تاکنون هشت نفر بر این تشکیلات عظیم ریاست کرده‌اند. از آنجایی که نظارت مستقیم بر تمامی کشورها از سوی فیفا امری بسیار دشوار است، از این رو در هر قاره کنفدراسیونی جداگانه توسط فیفا ایجاد شده است تا این کنفدراسیونها زیر نظر فیفا بر کار کشورهای قاره خود نظارت نمایند و مسابقات قاره‌ای را برگزار کنند.

رؤسای فیفا از زمان تأسیس تاکنون

روبرت گوئرین (فرانسه) - 1904 تا 1906
دانیل وولفال (انگلیس) - 1906 تا 1918
ژول ریمه (فرانسه) - 1920 تا 1954
رودلف ویلیام سیلدریز (بلژیک) - 1954 تا 1955
آرتور دریوری (انگلیس) - 1955 تا 1961
سراستانلی راس (انگلیس) - 1961 تا 1974
ژائو هاوه‌لانژ (برزیل) - 1974 تا 1998
یوسپ بلاتر (سوئیس) - 1998 تا امروز

واژه فوتبال ترکیبی از دو جزء (پا foot) و (توپ ball) می باشد. دو تیم یازده نفر در یک زمین با اندازه های معین، درصدد رساندن توپ به دروازه مقابل اند و هیچ یک از افراد، جز دروازه بانها حق استفاده از دست را ندارند. فوتبالی که امروزه شاهد آن هستیم تاریخی چند هزار ساله دارد. چین، یونان، مصر و روم باستان زادگاه های اولیه فوتبال بوده اند. تحقیقات نشان می دهد که ملل مختلف هزاران سال قبل از میلاد بازیهای  شبیه فوتبال داشته اند. کشیشی به نام اشپانوت از اهالی آلمان، پژوهشهایی درباره فوتبال به عمل آورده است. او می گوید: « طبق نوشته های هومر -نویسنده و شاعر یونانی- در قاره گمشده آتلانتیس، ورزشگاه عظیمی بوده که تماشاگران زیادی جهت تماشای توپ گرد در آن جمع می شدند.»

فوتبال در چین باستان

تحقیقات باستان شناسان نشان می دهد که بین سالهای 200 تا 220 قبل از میلاد، هوانگ تین، امپراتور چین مبتکر بازی «تی-سو-چو» (T-So-Cho) بوده است. تی-سو در زبان چینی همان لگد زدن و با پا زدن است و چو، به معنی توپ می باشد. وی، تی-سو-چو را به این منظور ابداع کرد که سربازانش با هم مبارزه کنند و به رقابت بپردازند. پس از چندی این بازی از محدوده سربازخانه ها به میان مردم راه یافت. چو یا همان توپی که در آن زمان مورد استفاده قرار می گرفت، هشت تکه ای و از جنس چرم بود. این چرم را به هم می دوختند و درون آن را از پر، پشم و یا پنبه پر می کردند. بازی تی-سو-چو با فوتبال امروزی وجوه اشتراک فراوانی داشته است. دروازه ها از پایه هایی از جنس چوب بامبو تشکیل می شد که بلندی آن به حدود 5 متر می رسید. این دروازه ها، دقیقاً بسان دروازه های امروزی بازی فوتبال، با تور پوشش داده می شد و جالب تر آن که نوشتارهای بدست آمده، حاکی از آن است که استفاده از شکم، سر، پا و سینه برای حمل توپ، مجاز ولی استفاده از دست، غیرمجاز بوده است. البته در پایان بازی تی-سو-چو، برنده بی نصیب از جایزه و بازنده بی بهره از مجازات نبود. جایزه برندگان، تنها کف زدن و هورا کشیدن بود، اما گروه بازنده باید بی دفاع در جای خود می ایستادند و کتک می خوردند.

فوتبال در ژاپن

در سال 587 میلادی، فوتبال از چین به ژاپن راه یافت و این حرکت با تحولات جدید و تکامل نسبی همراه بود. «کوماری» واژه ای است که ژاپنی ها به فوتبال اطلاق می کردند. در کتیبه های بدست آمده از آن دوران، فوتبال، عملی مذهبی و جزو آداب دینی شمرده می شده است. طبق اسناد معتبر، امپراتور وقت ژاپن، تنیشی-تنو که در سالهای 617 تا 621 سلطنت می کرد، علاقه فراوانی به این آئین داشت، چون خودش در زمان ولیعهدی، از بازیکنان زبده کوماری بود. به محض آنکه تنیشی-تنو به بازی فوتبال مبادرت ورزید، آئین ژاپنی سین توئیزم که برای امپراتورها شرف خدایی بود، کوماری را از ارج و قرب بالایی برخوردار کرد.
    هر ساله در فصل پائیز، تشریفات و مراسمی به مناسبت بازی کوماری برگزار می شد.  قبل از مراسم، توپ را برای تبرک نزد روحانی اعظم می بردند و او با خواندن دعا از درگاه خدایان برای سرزمین آفتاب، آرامش و برکت آرزو می کرد. سپس نجیب زادگان و بزرگان با لباسهای فاخر، در گوشه هایی از میدان مستقر می شدند. میدان بازی به شکل مربع بود و در هر گوشه میدان، درختی کاشته شده بود: کاج در شمال غربی، سرو در جنوب غربی، بید در جنوب شرقی و آلبالو در شمال شرقی. توپ 24 سانتی متر قطر داشت و زمان بازی در هر نیمه، حدود بیست دقیقه بود. کوماری در ژاپن برخلاف تی-سو-چو در چین، یک بازی اشرافی، آرام و بدون خشونت و برخورد بود. اگر بازیکن، کوچکترین حرکت خشنی  از خود نشان می داد، از بازی اخراج می شد. کافی بود بازیکنی به بازیکن دیگر تنه بزند تا فوراً از زمین اخراج شود، البته اگر حریف، طرف مقابل را می بخشید، بازیکن در زمین می ماند و اخراج نمی شد. سالها بعد در اوایل قرن دهم میلادی، فوتبال از حالت اشرافیت خارج و همگانی شد.

فوتبال در روم و یونا

رومی ها نوعی بازی به نام "Harp Stum" (هارپ استوم) داشتند که در آن، دو گروه در دو سوی زمین قرار می گرفتند و زمین هر تیمی با خط کشی معین شده بود. برای بازی، از نوعی توپ استفاده می شد که رویه ای چرمی داشت. میان دو زمین، فاصله ای وجود داشت که با دوخط دیگر تعیین شده بود و بازی در میان این فاصله انجام می شد و هر تیم باید توپ را از خط مرزی عبور داده و به زمین حریف برده و تا به انتهای آن می رساند. در مرز هر زمین، همه می توانستند توپ را روی هوا با دست مانند دروازه بان امروزی بگیرند و مانع از ورود توپ به زمین خود شوند. این بازی در روم، بازی خاص سربازان بود و هر تیم فرمانده خود را به عنوان مربی انتخاب می کرد. در این بازی هل دادن، گلاویز شدن و کشیدن حریف امری عادی به شمار می رفت. در هر تیم، یازده بازیکن حضور داشتند که در سه خط دفاع، میانی و حمله قرار می گرفتند. بعدها دو خط میانی که منطقه مرزی را مشخص می کرد، از میان رفته و تنها یک خط، نیمه زمین را معین می کرد. این بازی تا به آنجا در میان سربازان ومردم رواج یافت که شکل قانونی به خود گرفت و هر سرباز رومی می بایست در آن شرکت می کرد. هنگامی که سربازان ژولیوس سزار، در قرن سوم به بریتانیا پا نهادند، باعث گسترش بازی در آنجا نیز شدند. پس از خروج سربازهای روم در سال 217 بعد از میلاد از ولز، بازی یی به نام «تراک» در آنجا شکل گرفت که منشاء اولیه بازی فوتبال در انگلستان بود.
    در یونان هم بازی یی به نام «اسفروناشیا» که بسیارشبیه هارپ استوم بود، انجام می شد. افلاطون در مورد این بازی می گوید: «اسفروناشیا، سودمندترین تمرین نظامی است که یک سرباز را می سازد.»

سیر تکوینی فوتبال

از قرنهای اولیه پس از میلاد تا قرن هجدهم میلادی، ورزش فوتبال به شکل قانونی و غیرقانونی به اشکال مختلفی در کشورهای گوناگون انجام گرفت. بازی دسته جمعی با توپ، هرچند در دوره هایی توأم با خشونت بود و گاه به تعطیلی آن در برخی کشورها انجامید؛ ولی علاقه مردم به آن کم نگردید. در سالهای 1130 تا 1180، بازی فوتبال با نام «لاسول» در فرانسه رایج شد و در میان شاهان فرانسه، لوئی هفتم که از 1140 تا 1173 فرمانروایی نمود؛ به گسترش این ورزش همت گمارد. او جوانان بسیاری را به این ورزش تشویق نمود و تیمهای فراوانی را بوجود آورد. در طی سالیان پس از آن، این بازی خشن که گاهی با مرگ بازیکنان هم همراه بود، توسط بریتانیایی ها شامل قوانین و مقرراتی گردید. در حقیقت، منشاء فوتبال امروزی، مناطقی از بریتانیا بوده است که برای این بازی قوانینی وضع نمودند و تلاش کردند ضمن کاستن خشونت از آن، جاذبه های آن را افزایش دهند.
    در سال 1681، در لندن بازی فوتبال با قوانین و مقررات خاصی دنبال می شد و حتی مسابقاتی هم در حضور پادشاه انگلستان برگزار گردید. تا سال 1832، بازی یی که به عنوان فوتبال در سراسر انگلستان رواج داشت، هیچ محدودیتی در استفاده از سر و پا و دست برای آن در نظر گرفته نشده بود و بیشتر شبیه راگبی امروزی بود. اما از این سال به بعد، فوتبال به سمت جدایی از راگبی پیش رفت و درنهایت در سال 1841، مقرر گردید که فوتبال بازی یی با پا و راگبی با دست و پا باشد. در نیمه دوم سال 1846، شاگردان سابق مدرسه «شرزبوری واتون» که دانشجویان دانشگاه کمبریج شده بودند، نخستین باشگاه فوتبال را تأسیس کردند و دو سال بعد، نخستین قوانین فوتبال را با همکاری سایر تیمهای دانشگاهی بنیان نهادند.
    درسال 1862، باشگاه فاتس کانتی در شهر ناتینگهام تأسیس شد که به عنوان قدیمی ترین باشگاه فوتبال در لیگ باشگاههای انگلیس، هنوز هم حضور دارد و امروزه با نام «ناتینگهام فارست» شناخته می شود.
    جام انگلیس (FACup)، قدیمی ترین مسابقات فوتبال جهان است که در سال 1871 پایه ریزی شده است. در روز بیستم جولای 1871، هفت عضو اتحادیه فوتبال انگلیس به دفتر مجله « اسپورت من» وارد شدند که یک هفته نامه ورزشی بود و به دبیرآن پیشنهاد نمودند تا اعلامیه مسابقات فوتبال میان باشگاههای لندن را منتشر کند و مسئولیت آن را برعهده گیرد. براساس این اعلامیه، هر تیمی با یک شکست حذف می شد و هر تیمی که خواهان شرکت بود، باید «یک گنی» (واحد پول انگلستان در آن زمان که اندکی بیشتر از یک پوند بود) می پرداخت. این مسابقات به سرعت شکل گرفت و فاتح آن، تیم فوتبال واندرز لندن بود که با نتیجه یک بر صفر، تیم سلطنتی مهندسان را شکست داد.
    نخستین مسابقه بین المللی فوتبال، در روز شنبه 30 نوامبر 1872 بین دو تیم انگلیس و اسکاتلند در گلاسکو برگزار شد که با نتیجه بدون گل به پایان رسید.